کد مطلب: 9001 تعداد بازدید: ۲۶۰

عوامل گرفتارى به آتش دوزخ

جمعه ۲۹ آذر ۱۳۹۲
اكنون اين پرسش پيش مى ‏آيد كه دوزخيان چه ويژگى ‏هايى دارند، تا ما بدين وسيله بتوانيم خود را از آن ويژگى ‏ها دور نماييم؟ و به ديگر سخن: چه عواملى موجب گرفتار شدن به آتش دوزخ مى‏ شود تا با دانستن آنها، خود را از آنها دور نموده، تا در قيامت از دوزخيان نباشيم؟
پاسخ به اين پرسش در سخنان امام علي(عليه ‏السلام) به روشنى بيان گرديده است.
 
1- لغزش‏ها:
 
«...آگاه باشيد كه خطاها بى‏تقوايى‏ها همانند اسبان سركش لجام گسيخته‏اى مى‏باشد كه صاحبان آنها بى‏تقوايان بر آنها سوار گرديده و همراه آنها در آتش دوزخ فرو افتند...»
 
2- اهميت ندادن به نماز:

«نماز ر ا رعايت، و بر آن محافظت نماييد و آن را بسيار به جا آوريد، و به وسيله آن به خداوند نزديك گرديد، كه آن براى مومنان در هنگام مخصوصى واجب گرديده است، آيا پاسخ دوزخيان را نمى‏ شنويد در آن هنگام كه از آنان پرسش مى ‏شود: (چه چيز شما را به دوزخ كشانيده است؟ مى‏ گويند: ما از نماز گزاران نبوده ‏ايم)، به راستى كه نماز گناهان را مى ‏ريزد، همانند ريخته شدن برگ درخت، و نماز انسان را از كيفر گناه رها مى ‏گرداند همانند رها شدن زنجير از گردن انسان به زنجير بسته شده...»

3- نپرداختن زكات:

«...سپس پرداخت زكات اموال همراه با نماز براى مسلمانان به عنوان وسيله و ابراز نزديك شدن انسان به خداوند قرار داده شده است، پس هر كه به ميل و رغبت آن را بپردازد، سبب كفاره گناهان و مانع و نگهدارنده انسان در برابر دوزخ مى‏شود...»

4- خيانت در امانت:
 
«...و هر كه امانت را سبك بشمارد و همانند چهارپايان چراگاه خود را در وادى خيانت قرار بدهد، و خود و آيين خود را از آن پاك نگرداند، در دنيا خود را خوار زبون و پست و رسوا گردانيده و در روز واپسين خوارتر و رسواتر خواهد بود، و به راستى كه بزرگترين خيانت، خيانت به امت، و زشت‏ ترين دغلكارى، دغلكارى زمامداران است.»
 
5- سركشى و فساد در روى زمين:
 
«... پس چون به امر خلافت برخاستم گروهى پيمان بيعت خود با مرا شكستند از ناكثين اصحاب جمل شدند كه جنگ جمل را برپا كردند و گروهى ديگر از حق خارج گرديدند از مارقين خوارج شدند كه جنگ نهروان را پديد آوردند و گروهى بر حكومت حق على(عليه‏ السلام» ستم روا داشتند از قاسطين معاويه و يارانش شدند كه جنگ صفين را برپا كردند گويا آنان اين سه گروه سخن خداوند را نشيدند در آنجا كه فرمود: آن سراى آخرت را براى كسانى قرار مى‏ دهيم كه در روى زمين نخواهند سركشى كنند و نخواهند فساد پديد آورند و سرانجام نيك از آن پارسايان است. آرى به خداوند سوگند كه اين آيه را شنيدند و آن را فهميدند، ولى دنيا در برابر ديدگان آنان زيبا جلوه كرد، و زيور دنيا آنان را فريب داد...»
 
6- لغزش و گريز از ميدان جهاد:
 
در مقام تشويق به جهاد و پيكار در راه خدا فرمود:
«...من شما را بر راهى روشن جهاد در راه خدا فرا خوانده ‏ام كه در برابر آن، تنها كسى به هلاكت مى ‏رسد كه به سبب سرشت فساد آلود خود اهل هلاكت باشد، كسى كه در ميدان جهاد استقامت داشته باشد به بهشت مى‏ رود، و كسى كه در اين راه بلغزد به دوزخ مى ‏رود.»
 
7- خشم:
 
در آن هنگام كه عبدالله بن عباس را به عنوان جانشين و كارگزار خود در بصره منصوب كرد به او نوشت:
«با مردم به هنگام روبرو شدن و نشستن و داورى كردن به نيكى برخورد كن با آنان گشاده روى و خوش برخورد و همنشين خوبى باشد و به هنگام داورى در اختلافات در ميان آنان از حق دورى مگزين و به داد و عدل داورى كن. و از خشم بر مردم بپرهيز! كه آن خشم گونه‏ اى از سبك مغزى و ره آوردى از شيطان است، و بدان كه آنچه تو را به خداوند نزديك گرداند تو را از آتش دوزخ دور، و آنچه تو را از خداوند دور گرداند به آتش دوزخ نزديك مى ‏گرداند.»
 
8- انكار حقانيت ائمه«عليه‏ السلام»

پيش از اين درباره ويژگى‏ هاى بهشتيان از امام(عليه‏ السلام) نقل شد كه تنها كسانى در بهشت داخل مى ‏شوند كه امامان معصوم(عليه‏ السلام) را بشناسند و امامان(عليه‏ السلام) نيز آنان را بشناسند، در ادامه آن سخن فرمود:
«و در دوزخ داخل نمى‏ شود جز كسى كه آنان امام معصوم را به عنوان پيشوايان بر حق مسلمانان و جانشينان پاك پيامبر اسلام باور نداشته، و امامان نيز او را به عنوان انسان مؤمن و مسلمان درستكار پذيرا نباشند...»
 
9- دشمنى با بندگان خدا:

ستم بر بندگان خداوند در آيين اسلام، بسيار ناپسند بوده و خداوند انسان ستمگر را در روز قيامت به دوزخ گرفتار مى ‏نمايد، چه اينكه آن ستمگر خداوند را باور داشته و خود را پيرو آيينى همانند آيين اسلام بداند، و چه منكر بوده و آيينى را پايبند نباشد، كه اينك به فرازهايى از سخنان على(عليه‏ السلام) در اين باره توجه مى ‏نماييد:
«بدترين توشه براى روز رستاخيز، دشمنى و ستم بر بندگان خدا است.»
«و اگر خداوند انسان ستمگر را مهلت دهد، هرگز از كيفر او دست بر نخواهد داشت و او خداوند در كمينگاهش قرار دارد...»
 
10- گناه پيشگى:

هر انسانى در زندگى دنياى خود هدفى را برگزيده و براى رسيدن به آن در ميدان مسابقه قرار مى‏ گيرد، ولى برخى از انسان‏ها هدف را نادرست برگزيده و سراب را به جاى آب، و هواى نفس را به جاى خدا مقصود خود پنداشته ‏اند، از اين رو گناهكاران كه با ارتكاب گناه، قصد بهره‏ مند شدن از نعمت‏ها را به هر گونه كه بخواهند در سر مى‏ پرورانند، در وادى سراب گام برداشته و هواى نفس خود را خداى خويش مى ‏پندارند، و آنگاه كه به سراى ديگر رهسپار گردند، جايگاهشان در دوزخ خواهد بود، چنانكه امام(عليه‏ السلام) فرمود:
«...و آتش دوزخ، پايان مقصد حقيقى كسانى است كه در دنيا راه افراط گناه - را در پيش گرفته‏ اند و آنچه را كه نبايد انجام بدهند، انجام مى‏ دهند ...»
البته هر انسان معمولى غير از معصومين(عليه‏ السلام) در زندگى خود احياناً دچار گناهانى مى‏ شود، و مقصود على(عليه‏ السلام) اين نيست كه همه گناهكاران به آتش دوزخ مى‏ افتند، بلكه بسيارى از گناهان به توبه واقعى از ميان رفته و انسان گناهكار از آن گناه پاك مى‏ شود و برخى از گناهكاران با شايستگى‏ هايى كه دارند در روز قيامت مورد شفاعت شافعان قرار مى‏ گيرند.
بنابراين مقصود امام(عليه‏ السلام) از كلمه «مفرطين» آن گناهكارانى است كه در اثر گناهان بسيار، شايستگى توبه و شفاعت را از دست داده‏ اند، گناهكارانى كه از انجام گناه باكى نداشته، و به آسانى آن را مرتكب مى‏ شوند، و از ارتكاب آن دچار احساس ندامت نشده و توبه نمى‏ نمايند و بر گناه خود اصرار مى‏ ورزند.
 

منبع:

معاد در نهج البلاغه، تأليف: احمد باقريان ساروى